Inspiratie

Welke rol heb je als energiebedrijf in 2040 nog? (III)

Het is een gegeven dat we richting 2040, dus over zo’n 15 jaar, te maken gaan krijgen met een stevig overschot aan goedkope duurzame elektriciteit. Er zullen echter ook tekorten ontstaan die niet afgedekt kunnen worden met opslagmethoden. Deze ‘E-mismatch’ gaat grote impact hebben op de prijsvorming. Wat kan in die nieuwe werkelijkheid de rol van het energiebedrijf zijn?

Welke trends zien we?

De belangrijkste trends die we nu al zien en die zich zullen doorzetten, is de ontwikkeling naar contracten met kortere looptijd en afrekening op kortere tijdsinvallen.

  • De elektrificering van onze samenleving gaat voort; het aandeel en belang van duurzame elektriciteit blijft groeien. Waar de inkoop van gas een langetermijnperspectief heeft, is de inkoop van elektriciteit veel meer een korte-termijnmarkt. In die markt is het afgeven van vaste prijzen voor lange termijn iets van het verleden geworden. De markt gaat steeds meer met kortere contractvormen voor afnemers werken. Ook aan de inkoopkant van elektriciteit zien we dat terug. Tot drie jaar vooruit is de markt niet liquide. Veel grote afnemers kiezen er dan ook voor om nu al op de EPEX spotmarkt (dag vooruit) per uur hun energie in te kopen.
  • Afrekenen op kortere tijdsinvallen is een trend die inmiddels ook zichtbaar is in de consumentenmarkt1. Er werden het afgelopen jaar nauwelijks nog contracten voor particulieren aangeboden voor langer dan 6 maanden. Nu per 1 juni de opzegvergoeding duurder is geworden, zijn ook vasteprijscontracten met looptijden van 1, 2, of 3 jaar weer verkrijgbaar. Daarnaast is er voor kleinverbruikaansluitingen tegenwoordig de mogelijkheid om zelf rechtstreeks een contract met dynamische prijzen af te sluiten, waarbij op uurbasis wordt afgerekend (ISMA-aansluiting). Deze contracten nemen de laatste tijd sterk in populariteit toe. Wat hier onder meer speelt is dat de match tussen inkoop (zeg maar groothandel) en klantprofiel steeds minder goed te maken is.Dit komt doordat afnameprofielen van klanten steeds sterker fluctueren (heeft een klant bijvoorbeeld zon-PV of niet). Omdat de hedging steeds minder aansluit bij het daadwerkelijke afnamegedrag en de prijzen sterk fluctueren, nemen de flexibiliteitsopslagen toe. Hierdoor ontstaat een incentive voor energiebedrijven om de mogelijkheid aan te bieden om een deel van de kosten van die flexibiliteit bij klanten te leggen.Voeg daarbij dat een EPEX contract helder laat zien wat het tarief is, en het wordt logisch dat steeds meer klanten kiezen voor een dergelijk ‘kaal’ contract. Een LEAN contract is transparanter en kan eenvoudiger worden opgezegd als dat opportuun is. Voor consumenten liggen hier kansen om hun energierekening te verlagen.

Hoe ontwikkelen zich de posities van klanten?

Over 15 tot 20 jaar neemt duurzame elektriciteit, met name geproduceerd met wind en zon, het overgrote deel in de energiemix voor zijn rekening. We zijn dan veel minder afhankelijk van internationale, geopolitieke ontwikkelingen in het buitenland (Rusland, Qatar, UAE, Saoedi-Arabië…).

Omdat die afhankelijkheid van externe import van gas en kolen vrijwel wegvalt, zullen de lange-termijnmarktprijzen van elektriciteit zich op termijn kunnen stabiliseren en gemiddeld genomen naar verwachting vrij constant blijven.

De prijzen voor de korte termijn (uur en kwartier) zullen echter veel volatieler worden, vanwege het onvoorspelbare aanbod van wind en zon. Klanten gaan daarom meer behoefte krijgen aan manieren om slim om te gaan met die prijsfluctuaties op de korte termijn.

Waar beweegt de rol van energiebedrijven zich naartoe?

Wat is de toegevoegde waarde die energiebedrijven in de nieuwe energiewereld aan klanten kunnen bieden? Er zullen verschillende rollen ontstaan waarmee ze kunnen inspelen op de diverse klantwensen, al naar gelang hoeveel regie een klant wil hebben op de eigen energiesituatie. Voor energiebedrijven ontstaan hiermee ook kansen om zich te onderscheiden.

  • Klanten die hun volledige energiehuishouding zoveel mogelijk zelf in handen willen hebben, zullen geholpen zijn met een ‘energie-administratiekantoor’, een partij die hen voorziet van een zo lean mogelijk energiecontract. 2
  • Klanten die zo zorgeloos, kosteneffectief en duurzaam mogelijk door het energielandschap geleid willen worden, zijn gebaat bij allerlei diensten om hun bestaande energiehuishouding op basis van data te optimaliseren, met informatie, sturing en voorspellingen. Binnen de kaders die klanten afgeven (belang van prijs en comfortniveau), kan het energiebedrijf dan bijvoorbeeld aangeven wanneer het verstandig is om industriële processen tijdelijk stil te leggen als er een periode met hoge prijzen aan komt. Maar mogelijk kan men ook tijdelijk terugschakelen naar oplossingen op aardgas, groen gas of waterstof.
  • Voor klanten die volledig ontzorgd willen worden, kunnen energiebedrijven gaan voorzien in waardetoevoegende producten en diensten. Mogelijk zullen veel consumenten hier de voorkeur voor hebben. Energiebedrijven zouden dan zelf een deel van de installaties bij consumenten kunnen installeren, zodat dit optimaal kan samenwerken met de aansturing vanuit het energiebedrijf. Te denken valt aan warmtepompen, inzet van accu’s, wasmachines, vaatwassers en warmtebuffers.Energiebedrijven beschikken nu al over geavanceerde software om opwek, klantgedrag en prijsniveaus te voorspellen. Door deze diensten te delen met hun klanten kunnen mogelijk opnieuw duurzame langetermijnrelaties met klanten worden aangegaan, zonder dat het energiebedrijf daar grote risico’s voor hoeft te nemen. Alles om een klant te voorzien van een gegarandeerde optimale en duurzame energiehuishouding binnen zelfgekozen parameters. Hier kunnen interessante samenwerkingen tussen tech-bedrijven en energiebedrijven ontstaan.
  • Mogelijk zal er nog steeds ruimte zijn voor kleine klanten die een vast kilowattuurtarief willen hebben. Zij zullen dan wel een opslag in de prijs gaan betalen voor het afkopen van de kosten voor de flexibiliteit. Het energiebedrijf loopt immers alle risico’s voor het gedrag van zijn klant.

De uitdaging voor energiebedrijven zal gaan zitten in hoe goed zij kunnen omgaan met de flexibiliteit die hun assets en hun klanten te bieden hebben. De waarde van het verhandelen van bulk/commodity zal daarbij waarschijnlijk afnemen. De toegevoegde waarde van het energiebedrijf is dat zij de optimalisatie van de flexibiliteit in hun gehele asset- en klantenportefeuille beter en efficiënter kunnen doen dan het individu. Die waarde zullen ze moeten vermarkten.

De drieluik ‘E mismatch’ is opgesteld door de ICE vakgroep Data & Analytics. Hun analyse laat zien dat energiebedrijven voor een grote uitdaging staan, ook als het gaat om IT ondersteunende systemen en de adoptie van de verandering door de zittende medewerkers. Ook op deze domeinen is ICE actief!


We zijn benieuwd naar je reactie

Dus laat van je horen, met je gedachten, vragen en inzichten!

Meer inspiratie

Wat ons bezig houdt

Wij leren elke dag bij. Over de utility branche, regelgeving en ons vak in de breedste zin van het woord. We delen het graag met je.

In zijn benadering van procesverbetering legt Stefan de nadruk op de 3 S-en: structureren, standaardiseren…

Process & Performance

Midden in de energietransitie bevinden onze klanten zich in een tijd van ingrijpende veranderingen. Deze transitie omvat niet alleen technologische verschuivingen, maar gaat vaak ook gepaard met veranderingen in processen, systemen, organisaties en gedrag. Het team Process & Performance, bestaande uit consultants met diverse achtergronden en expertise, hanteert een Lean/Agile benadering om deze veranderingen te realiseren. Met ons team van programma- en projectmanagers, Agile coaches, Procesverbeteraars, Scrum Masters en verandermanagers brengen we de gewenste verandering tot stand. We hanteren een positief-kritische benadering, waarbij de doelstellingen van de organisatie vooropstaan en we tegelijkertijd oog hebben voor de mensen die door de verandering worden beïnvloed. Ons doel is om de organisatie, processen en teams aanzienlijk te verbeteren ten opzichte van hoe we ze hebben aangetroffen. Dit streven vormt de kern van onze inzet en is een bewezen succesformule.

Kies voor ICE Utility Professionals en bereik blijvende verbeteringen die jouw organisatie wendbaar, veerkrachtig en toekomstbestendig maken.

Operational expert

Onze Operational Experts hebben het vermogen om zich snel nieuwe kennis eigen te maken. Of jij nu behoefte hebt aan beginnend talent of doorgewinterde experts met uitgebreide expertise op gebieden zoals Sourcing & Forecasting, Allocatie & Reconciliatie, Meetdata en Billing, zij staan voor je klaar. Hun hoofdtaak is het uitvoeren van taken zoals het verwerken van achterstanden en het waarborgen van nauwkeurige gegevensverwerking in verschillende aspecten van de energiebranche. Met de ondersteuning van onze Operational Experts kun jij jouw bedrijfsprocessen versterken en ervoor zorgen dat jouw gegevens altijd nauwkeurig worden verwerkt.

Kies voor ICE Utility Professionals en optimaliseer jouw operationele processen met onze deskundige Operational Experts.

Data & Analytics

In het tijdperk van de energietransitie is ook de digitale transitie in volle gang. Elektrificatie van verbruik en opwek, veranderingen in regelgeving en nieuwe technologieën leiden tot de beschikbaarheid van enorme hoeveelheden data in onze branche. Daarom is het nu meer dan ooit van belang om deze gegevens efficiënt, gestructureerd en correct te verwerken en volledig te benutten.


Ons team Data & Analytics consultants bestaat uit zowel young professionals als ervaren experts die kennis hebben van deze complexe informatiestromen en de laatste analysemethodes. Wij begrijpen de herkomst van data en zien mogelijkheden om deze voor bestaande én nieuwe toepassingen te gebruiken. Of het nu gaat om validatie, modellering of visualisatie: onze consultants kunnen jouw gegevens omzetten in waardevolle inzichten. Daarbij verliezen we jou als klant niet uit het oog en leggen we ingewikkelde materie begrijpelijk uit, of gaan juist graag dieper in op de details. Op die manier creëren we impact voor jou!

ICE-UP staat klaar om uitdagingen in de energiebranche aan te gaan door deze expertises te combineren. Samen creëren we een datalandschap dat jouw organisatie in staat stelt succesvol te zijn.

Business & IT

Als cruciale schakel tussen jouw bedrijfsactiviteiten en IT-infrastructuur, bieden wij hooggekwalificeerde consultants met diepgaande expertise in de energiebranche en bedrijfsprocessen. We hebben ook de cruciale vaardigheid om de behoeften van jouw organisatie helder te vertalen naar ontwikkelaars. Wij faciliteren directe communicatie tussen betrokken afdelingen, waarbij stakeholdermanagement een integraal onderdeel vormt van onze werkwijze. Met een scherp inzicht in de dynamische energiebranche en naadloze samenwerking tussen business en IT, identificeren we optimalisatiemogelijkheden, implementeren we efficiënte systemen en stimuleren we innovatie.

Kies voor ICE Utility Professionals en vorm een partnerschap dat jouw organisatie wendbaar, veerkrachtig en toekomstbestendig zal maken.